नेपाल-भारत संयुक्त आयोगको आसन्न बैठक : एक गम्भीर जिज्ञासा !
के-के छन् एजेन्डा र के-के गर्लान् सम्झौता ?

सम्भावित एजेन्डा :१. कालापानी लगायतका अतिक्रमित सीमाक्षेत्रका भूमि फिर्ता ल्याउने !२. कोरोना भाइरसको खोप उपलब्ध गर्ने !३. ईपीजी प्रतिवेदन बुझ्ने र सार्वजनिक गर्ने !४. सन् १९५० को शान्ति तथा मैत्री सन्धि पुनरावलोकन गर्ने !५. घोषित आर्थिक सहयोग प्राप्त गर्ने !६. द्विपक्षीय व्यापार प्रबर्द्धन गर्ने !७. विभिन्न विकास परियोजनाहरुको शीघ्र कार्यान्वयन गर्ने !८. रेल सञ्जाल निर्माण र संचालन गर्ने !९. ऊर्जा खरिद-बिक्रीको व्यवस्था मिलाउने !१०. सीमाक्षेत्रमा डुबान र बाढी नियन्त्रण गर्ने !११. प्रविधि आदान–प्रदान गर्ने


वर्गसंघर्षको अर्थ र आयाम !

वर्गसंघर्षको अर्थ : कुनै व्यक्ति वा वर्गमा दुई विपरीत वृत्ती, विचार, बोली, विधि र व्यवहार बिचमा विपरीतता, बेमेल, टकराव, द्वन्द वा अन्तर्विरोध हुन्छ । त्यो द्वन्द्व वा अन्तर्विरोध त व्यक्ती र वर्गमा मात्र होइन, वस्तु वा घटनामा समेत अनिवार्य र सार्वभौम रुपमै हुन्छ । यसलाई दार्शनिक भाषामा विपरीतहरुको संघर्ष (struggle of opposits) पनि भनिन्छ । जब यसप्रकारको विपरीतहरुबिचको संघर्ष मानवजाति र तिनका विविध कृयाकलापका सन्दर्भमा देखिन्छ भने त्यो वर्गसंघर्ष हो ! मानवसमाजमा व्यक्तिको मनदेखी परिवार, समुदाय, जाती, देस र सिङ्गो संसारसम्मका आयामहरुमा शोषक र शोषित, उत्पीडक ...


नेकपाका केसका अलग अलग बैठकबारे सही धारणा !

१. एकीकरण गर्दा पर्याप्त वैचारिक राजनीतिक विषयमा छलफल नगरी- नगराई हठात् र बलात् हतार-हतारमा दुई अध्यक्षको चोंचोमोचो मिलाएर पद बाँडफाँड गरी एकता गर्नु नै गलत थियो ! २. नेपालजस्ता कम विकसित अर्धसामन्ती र अर्ध/नवऔपनिवेशिक देसमा सर्वहारा क्रान्तिको मार्गदर्शक सिद्धान्तमा माओका विचारहरु पनि अवलम्बन गर्ने कुरामा त्रुटि भएको छ ! ३. क्रान्तिमा बल प्रयोगको सार्वभौम मान्यतालाई आत्मसात नगर्नु कायरतापूर्ण सैद्धान्तिक विचलन भएको छ । ४. नेपालमा पुँजीवाद आइसकेको वा पुँजीवादी जनवादी क्रान्तिभैसकेको विश्लेषण उपरी प्रकारको रहेको छ ! यो राष्ट्रिय पुँजीवाद नभएर दलाल तथा नोकरशाहीका साथै आसेपासे पुँजीवाद समेत ...


सन्दर्भ भ्रष्टाचार दिवस  : भ्रस्टाचार के हो र कसरी निर्मूल गर्ने ?

लेखक : नारायण शर्मा आज ९ डिसेम्बर ! अन्तर्राष्ट्रिय भ्रस्टाचार विरुद्धको दिवस ! संयुक्त राष्ट्र संघको महासभाले भ्रस्टाचारको भयावहताको बोध र विरोधको लागि तय गरेको विशेष अर्थ र महत्वको दिन ! त्यसैले यससन्दर्भमा सर्वप्रथम भ्रष्टाचार के हो भनेर चिन्नु जरुरी छ ! कुनै चिजलाई के हो, कस्तो हो, किन हो र कसरी हो भन्ने कुरा त्यसको अर्थ, परिभाषा र परीक्षण गरेर स्पष्ट रुपमा चिनिसकेपछी मात्र त्यसबारे के कस्तो धारणा बनाउने र त्यसप्रती के कस्तो व्यवहार किन गर्ने भन्ने निष्कर्षमा पुग्नु ...


हाम्रो प्राचीन पूर्वीय साहित्यमा रहेको माथि शीर्षासीन पदावली/वाक्यको अर्थ स्पष्टै छ कि नेता हुँदै नभएर पनि हुँदैन, नासै हुन्छ; धेरै भएर त झन् हुँदैन, सर्वनासै हुन्छ ! तसर्थ प्रमुख नेता एउटै हुनुपर्दछ ! यस्तै मालेमासम्मत एउटा अर्को भनाइ पनि छ, जो यससन्दर्भमा सान्दर्भिक छ : "प्रतिकृयावादीहरु तबसम्म लड्छन्, जबसम्म उनीहरु स्वयं ध्वस्त हुँदैनन् !" राजनीतिक संघर्षका नाममा आज नेपालमा नेकपाभित्र भैरहेको यो संघर्षमा माथिका संश्लेषणहरु लागू हुने देखिंदैछ ! हुन पनि जनता र देसको क्रान्ति, मुक्ति, प्रगति र समृद्धि अनि न्याय, समानता, स्वतन्त्रता र स्वाभिमानको दुहाई दिंदै, ...


सुरेन्द्र पाण्डेविरुद्धको नाराबाजीबारे !

लेखक : नारायण शर्मा चितवनको लोथरमा भएको हाम्रो सरकारी पार्टी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको एक कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि त्यसै निर्वाचन क्षेत्रका सांसद र पार्टी स्थायी समितिका सदस्य एवम् पूर्व अर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डे, जो हालको पार्टीभित्री गुटगत संघर्षमा माधव-प्रचण्डगुटका हस्ती भनिन्छन्, बोल्दाबोल्दै विपक्षी ओली गुटका नेता-कार्यकर्ताहरुबाट गरे-गराइएको हुटिङ, होहल्ला र हुलहुज्जत एवम् नारावाजी एकातिर नियोजित र प्रायोजित देखिन्छ भने अर्कातिर लोकतन्त्र, पार्टी अनुशासन, नीति र विधिविधान विपरीतको देखिन्छ ! त्यस प्रकारको व्यवहार अलिकति अमर्यादित, अशोभनीय, अवान्छित, अभद्र, अशिष्ट, अपृय र अराजक ...


भ्रस्टाचार :  बडाहरुको बिचित्र र बिडम्बनापूर्ण बिशेषता !

" बडाले जो गर्यो काम हुन्छ त्यो सर्वसम्मत !?छैन शङ्करको नङ्गा मगन्ते भेष निन्दित !!??" - लेखनाथ पौड्याल (तर पछिका ?? मेरा )ठुलाबडा भनिने, गनिने र मानिनेहरुका बारेमा संश्लेषित उक्त काव्यात्मक कथनले पहिलेदेखि अहिलेसम्मकै हाम्रो समाजका ठुलाबडाका विचार र आचार र तिनको बीचमा देखिएको वेमेल र विपरीतता अनि तिनकाप्रति समाजको सोंच, संस्कार र संस्कृतिलाई उजागर गर्दछ ! आज देसमा सत्ता, शक्ति, सीन र संचारका सर्वोच्चदेखी सर्वत्रसम्ममा वा तिनको आसपासमा भएका ठुलाबडा भनिएकाहरुका भनाइ र गराइमा देखिएका वेमेल, विपरीतता, विकृती, विसङ्गती ...


सत्ताको संवेदनहीनता र विरोधीका विच्छिन्न आन्दोलनहरु : नारायण शर्मा

सत्ता शक्तिको श्रोत हो, शक्ति अहङ्कारको मूल र स्वार्थपूर्तिको साधन हो ! अहङ्कार अन्धोपनाको कारण हो र स्वार्थान्धता पनि बहिरोपनालगायत सिङ्गो संवेदनाहीनताको जननी हो ! जब सत्ता वा सत्ताका सर्वोच्च शासक सम्पूर्ण रुपले संवेदनाशून्य हुन्छन्, तब तिनका ज्ञानेन्द्रीय र विचारेन्द्रीय पनि निकम्मा हुन्छन् ! तिनका कर्मेन्द्रीयहरु भने खाली अजिङ्गर र कुम्भकर्णझैं खानेपिउने, सुत्नेउठ्ने र दिसापिसाव गर्नेमा मात्र सिमित हुन्छन् । तिनका वरिपरि र पेरिफेरिका आसेपासे र गासेदासेहरु अनि चाकरीवाज, चुक्लीवाल, चम्चा र चाप्लुस आदि चकारहरु अरिङ्गालको काममा मात्र आउँछन् ! सत्ताको यो सोंच, शैली र संस्कार ...


द्वन्द्वकालिन न्याय किनारा नलाग्दासम्म अन्तर्राष्ट्रिय कानुन आकर्षित हुने खतरा रहिरहन्छ : राजेन्द्र सेन्चुरी

२०२० को ‘बुक्स फर पिस’ बिशेष उपाधी नेपाली शान्ति बिज्ञ राजेन्द्र सेन्चुरीलाई प्राप्त भएको छ l ईटालीको रोममा आयोजित उक्त समारोहले शान्तिनिर्माणका लागि बिशेष योगदान पुर्याउने व्यक्तिहरुलाई विश्वभरीबाट छनौट गरेर सम्मानित गरेको थियो l सेन्चुरीले आयरल्याण्डको ट्रिनिटी कलेज डब्लिनबाट अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति अध्ययनमा एमफिल गरेका छन् भने नेपाल र श्रीलंकाबाट द्वन्द्व र शान्ति अध्ययनमा स्नातकोत्तर गरेका छन् l उनले बेल्जियमको केयू लुभेन विश्वविद्याल, स्विजरल्याण्डको इनिसिएटिभ्स अफ चेन्ज र स्विट्जरल्याण्डकै जेनेभा सेन्टर फर सेक्युरिटी पोलिसीबाट द्वन्द्व रुपान्तरण र शान्तिनिर्माण सम्बन्धी बिभिन्न कोर्स लिएका छन् ...


श्राद्धको अर्थ र औचित्यबारे केही कुरा !

श्रद्धाको भावले, श्रद्धास्वरुप, श्रद्धापूर्वक, श्रद्धेय ब्यक्तिको लागि गरिने श्रद्धाजन्य कार्य हो श्राद्ध ! संस्कृत भाषाको यो शब्दको संस्कृतमै "श्रद्धया दियते इति श्राद्ध:" यस्तै केही भनेर अर्थ गरिएको एको छ, जसको अर्थ हो : श्रद्धाले दिइने वा गरिने कार्य श्राद्ध हो ! मेरो विचारमा बाबुआमा मरेको एकिन दिन तिथिमिति पत्ता लागेको अवस्थामा सोही दिनमा गरिने सम्झना र श्रद्धा कार्यलाई हाम्रो पूर्वीय परम्परामा एकोतिष्ठ अथवा तिथि श्राद्ध भनिन्छ भने मरेको दिन एकीन हुन नसकेको अवस्थामा सोह्र श्राद्ध वा पितृपक्षमा अर्थात् भाद्र कृष्ण पक्ष (चन्द्रमा क्रमश: सानो, कमजोर र ...





ट्रेन्डिङ


यो वर्षको 'ऊत्कृष्ट डकुमेन्ट्रि अवार्ड' बिकास घले गुरुङलाई

बिगत ७ बर्षदेखी निरन्तर रुपमा आयोजना हुँदै आएको ‘छायाँछबि तीज म्युजिक अवार्ड’को सातौं संस्करण र चौथो काठमाण्डौ सर्टफिल्म फेष्टिवल औपचारिक रुपमा काठमाण्डौमा सम्पन्न भएको छ

प्रचण्ड-माधव पक्षको स्थायी कमिटी बैठक बस्दै

काठमाडौं - नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको प्रचण्ड-नेपाल पक्षको स्थायी कमिटी बैठक दिउँसो ११ बजे बस्ने भएको छ। पार्टीको कार्यालय पेरिसडाँडामा स्थायी कमिटी बैठक बस्ने नेकपाका नेता

होशियार ! लिम्पियाधुरा बेच्न-साट्न पाइन्न !!

माघ १ र २ गते दिल्लीमा नेपाल-भारत संयुक्त आयोगको परराष्ट्र मन्त्रीस्तरीय छैठौं बैठक बस्दै छ ! उक्त बैठकमा भाग लिन परराष्ट्र मन्त्री प्रदीप ज्ञवालीको नेतृत्वमा

नेपाल-भारत संयुक्त आयाेगकाे बैठक बस्दै‚ सीमाको विषयमा छलफल नगर्ने भारतीय संकेत

काठमाडौं - परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवाली यतिबेला दिल्लीमा छन्। नेपाल–भारत परराष्ट्रमन्त्रीस्तरीय संयुक्त आयोगको छैटौँ बैठकमा भाग लिन उनी बिहीबार भारतको नयाँ दिल्ली पुगेका हुन्। उनलाई इन्दिरा गान्धी

अझै तीन दिन देशभर मौसममा बदली हुने

काठमाडौं - अझै तीन दिन देशभर आंशिकदेखि सामान्य बदली हुने देखिएको छ। दक्षिण पूर्वी अरब सागरमा बनेको न्यून चापीय क्षेत्र तथा पूर्वी विहारमा बनेको न्यून

नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकको ८ अर्बको आइपिओ निष्काशन, कति कित्तासम्म आवेदन दिनु ठिक ?

काठमाडौं - नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकले शुक्रबारदेखि सर्वसाधारणका लागि प्राथमिक शेयर निष्काशन गरेको छ। बैंकले सर्वसाधारण समूहतर्फको ८ करोड कित्ता आइपिओ छिटोमा माघ ६ गतेसम्म निष्काशन

विप्लव नेकपाले गर्‍यो नेपाल बन्दको घोषणा

काठमाडौं - आफ्ना नेता पक्राउ गरेको विरोधमा नेत्रविक्रम चन्द 'विप्लव' नेतृत्वको नेकपाले सरकारविरुद्ध आन्दोलनका कार्यक्रम घोषणा गरेको छ। केन्द्रीय नेता धर्मेन्द्र बाँस्तोलाको विरोधमा नेपाल बन्द सहितको

संसद विघटनविरुद्धको मुद्दाको सुनुवाइ आज पनि

काठमाडौं - प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा परेका रिटहरुमाथिको सुनुवाइ आज पनि हुँदै छ । रिटहरुको सुनुवाइ संवैधानिक इजलासमा गर्ने कि वृहत पूर्ण इजलासमा गर्ने भन्ने

मोटरसाइकल एकआपसमा ठोक्किँदा कञ्चनपुरमा दुईको मृत्यु

कञ्चनपुर - गएराति मोटरसाइकल एकआपसमा ठोक्किँदा कञ्चनपुरको कृष्णपुरमा दुई जनाको मृत्यु भएको छ। पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत यहाँको कृष्णपुर नगरपालिका–५ आम्खैयामा दुर्घटना हुँदा दुई जनाको मृत्यु र

भारतमा किसानहरुकाे समर्थनमा अन्ना हजारे भाेक हड्तालमा उत्रँदै

नयाँ दिल्ली - सामाजिक कार्यकर्ता एवं भ्रष्टाचार विराेधी अभियान्ता अन्ना हजारेले फेरि भाेक हड्ताल गर्ने चेतावनी दिएका छन्। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र माेदीलाई पत्र लेख्दै किसान आन्दाेलन